الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
539
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
إنّما فرّق بينهم مبادئ طينهم و ذلك أنّهم كانوا فلقة من سبخ أرض و عذبها ، و حزن تربة و سهلها ، فهم على حسب قرب أرضهم يتقاربون ، و على قدر اختلافها يتفاوتون ، فتامّ الرّواء ناقص العقل ، و مادّ القامة قصير الهمّة ، و زاكي العمل قبيح المنظر ، و قريب القعر بعيد السّبر ، و معروف الضّريبة منكر الجليبة ، و تائه القلب متفرّق اللّبّ ، و طليق اللّسان حديد الجنان . ترجمه آنچه بين آنها ( مردم ) ايجاد تفاوت كرده عناصر نخستين سرشت آنهاست ، زيرا آنها قطعهاى بودند از زمين شور و شيرين ، محكم و سست ، و بر حسب نزديك بودن خاكهايشان با يكديگر بههم نزديكند و به مقدار فاصلهء اختلاف خاكشان با يكديگر متفاوتند ؛ افراد خوشمنظر ( غالبا ) سست عقلاند ، بلندقدان كوتاه همّت ، پاكيزهعملان بدمنظر و كوتاهقدان ، عميق و خوشفكرند . آنها كه نهادى پاك دارند ( گاه بر اثر عوامل گوناگون ) اخلاق ناپسند ظاهر مىسازند . آنها كه قلبى ناآرام دارند ، افكارشان پراكنده است و سخنوران ( زبردست ) قوت قلب دارند . شرح و تفسير سرچشمهء تفاوتها شك نيست كه انسانها هم از نظر جسمى و هم از نظر روحى ، فكرى و اخلاق باهم متفاوتند . نيز شك نيست كه اين تفاوتها بر اثر تعليم و تربيت قابل تغيير و